تاریخ

قاجاریه، دستاوردی با نام دانشگاه و با مفهوم مدرن امروزین آن برای ایران نداشته است. در سال ۱۳۰۴ش.، یعنی آغاز سلسله‌ی پهلوی در ایران، از تعدادی مدرسه با نام «مدارس عالیه» و با همان مفهوم آموزش عالی که در ذهن می‌آید، یاد شده است. بطور دقیق‌تر،…

فیلم سینمایی  (2024)Joy که نتفلیکس آن را تهیه کرده است به داستان کشف IVF می‌پردازد. IVF مخفف In Vitro Fertilization به معنی "بارور ساختن تخمک در آزمایشگاه" است.  در این روش، لقاح ساده تخمک زن با اسپرم مرد در آزمایشگاه، آنجام شده، پس از…

مبحث تشریح متون طب اخلاطی، فهم این گونه از طب از آناتومی بدن را به نمایش می‌گذرد. طبیب اخلاطی نیز کالبد را برپایه‌ی مباحث تشریحی مندرج در همین متون جستجو می‌کند. او، بدن را اعضایی می‌بیند که از امتزاج اخلاط حاصل شده‌اند و فهم…

کشتارهای طاعون، رخدادهایی کم‌نظیر و تا اندازه‌ای تاثیرگذار بر زیست انسان بوده‌اند. این نوشتار، اما بر جنبه‌ی اجتماعی آن نظر نمی‌کند. تمرکز این نوشتار بر فهم طب اخلاطی از طاعون بنا شده است. پرسش آغازین، این است که آیا از منظر طب اخلاطی،…

پزشکی برای توضیح علت رخدادها به مباحث نظری نیازمند است. طب اخلاطی نیز همچون پزشکی مدرن، مبحث نظری خود را برای توضیح چرایی‌ها و چگونگی‌های درون و بیرون کالبد انسانی سامان داده است. مساله در نبود مبحث نظری در متون طب اخلاطی نیست.…

دکتر فرزاد نعمتی - گروه فرهنگ - روزنامه هم میهن چندی پیش به همت حلقه فلسفه پزشکی، مدرسه تابستانه فلسفه پزشکی برگزار شد. در این مدرسه که به شکل ترکیبی مجازی و حضوری برگزار شد، ۶۵۰ نفر شرکت کردند و مدرسان در سه حوزه فلسفه پزشکی بالینی،…

در جهان برنامه‌های پژوهشی  معمول است (Research Programs)؛ به این معنا که پروژه‌ای تحقیقاتی آغاز می‌شود و برای مثال در 150 سال، نسل‌هایی از اساتید و دانشمندان و دانشجویان می‌آیند و می‌روند و کار ادامه پیدا می‌کند و محصولات و دستاوردها در طول…

حکیم عمادالدین محمود شیرازی (سده‌ی دهم هجری)، در شمار طبیبانی است که در حوزه‌ی علم التشریح، معتقد به نقد مسیر پیشین بوده است. او به این مساله پی برده بود که میراث علمی تشریح، بعنوان علمی ضروری و یک پیش‌نیاز برای متعلّمین طب، از…

افول علم تشریح در متون طب اخلاطی متأخّر، مشهود بنظر می‌رسد. مباحث متون اخلاطی، به دو دسته‌ی «نظری» و «عملی» تقسیم می‌شود (ابن‌سینا، ۱۹۹۹، ص۱۳) و مبحث تشریح، در مجموعه مباحث نظری این متون آمده است. اگر مبحث نظری طب اخلاطی، با توجه…

تاریخ نگاری پزشکی هنوز نتوانسته است خود را از چنبرۀ دیدگاه کلاسیک برهاند و از همین رو در بسیاری از موارد از عرضۀ فهمی نو و بدیع ناتوان است. دیدگاه کلاسیک چند مقومۀ بنیادین دارد که گذرا به آنها اشاره خواهم کرد: اول قهرمان پروری در تاریخ…