نگاهی تازه به فلسفه پزشکی بیندازید.

فلسفه علم، اپیدمیولوژی و کرونا

معرفی نویسنده: الکس برادبنت استاد فلسفه در دانشگاه ژوهانسبورگ است. حوزۀ پژوهشی او فلسفۀ علم (علّیت، تبیین و پیش‌بینی) است و در فلسفه اپیدمیولوژی مرجعیت دارد. اپیدمیولوژی، علم مطالعه سلامت جمعیت با بهره‌گیری از پژوهش‌های آماری- مقایسه‌ای در…

علم سریع و فلسفه علم (۱)

معرفی نویسنده: معرفی نویسنده: جیکوب استگنگا مدرک دکترای فلسفه را از دانشگاه سن‌دیه‌گوی کالیفرنیا اخذ کرده، در حال حاضر استادیار دانشگاه کمبریج در دپارتمان تاریخ و فلسفه علم است. وی آثار متعددی در زمینۀ موضوعات مختلف حوزۀ فلسفه پزشکی دارد.…

همه گیری و نظریه میاسما: تفاوت میان «سرایت» و «مسری بودن»

تصور رایج آن است که پزشکان در دوره باستان هیچ معرفتی از سرایت بیماری نداشتند زیرا آنان هیچ نظریه ای از بذرهای(seeds) بیماری یا جرم های(germs) بیماری -مثل میکرب- نداشتند. اما باید توجه کرد که چنین باوری نتیجه خلطی بین مفهوم…

تحلیل زیست‌سیاسی همه گیری

تحلیل زیست‌سیاسی (Analytics of biopolitics) کارکردی انتقادی دارد و از همین رو وظیفه تحلیل زیست‌سیاسی هویدا (برملا) و قابل فهم کردن موانع (restrictions)، رخداد‌ها (contingencies)، مطالبات (demands) و الزام‌ها (constraints) است که بر آن تأثیر…

بازتاب همه‏ گیری‏ طاعون در اوایل دوره اسلامی تا پایان امویان در تاریخنگاری مسلمانان

طاعون شیرویه نخستین طاعون بزرگ در زمان ظهور اسلام در ایران، عراق، فلسطین و مناطق پیرامون آن به شمار می‏آید. مورخان مسلمان به طاعون شیرویه اشاره داشته و چنان که اشاره شد مرگ پادشاه ایران را در اثر آن دانسته اند (طبری، 1387ق: ج2/229؛ بیرونی،…

سرمقاله: بحران کرونا، علم و زیست سیاست

تجربۀ پاندمی کرونا نشان داد که در مواجهه با پاندمی مهیا و آماده نبودیم و بسیاری از مداخلات انجام شده چندان موثر نبودند. تکنولوژی‌های پیشگیری بسیار ابتدایی هستند، نهادهای مرتبط با بهداشت عمومی غالباً دولتی‌اند و از این رو نیازمند بودجه‌های…

فلسفه پزشکی و سیر تاریخی آن (۱)

تاريخ تأملات فلسفي در موضوعات پزشكي پيشينه‌اي به اندازة پزشكي و فلسفه دارد. در هر عصري متفكران منتقد، هم در پزشكي و هم در فلسفه درصدد فهم سطوحي از پزشكي و عمل آن بودند كه از طريق روش‌شناسي خود پزشكي به دست نمي‌آمد. در اين سال‌ها (به‌ویژه در…

نقش پنوما در پزشکی جالینوس

هدف جالینوس از تشریح یافتن پاسخی به سوالات فلسفی خود به ‌ویژه ماهیت پنوما، بود. پنوما در پزشکی جالینوس نقش ویژه‌ای را ایفا می‌کند زیرا از نظر او وجود پنوما در بدن لازمه حیات است. جالینوس درمورد جایگاه پنوما، خلاف نظر ارسطو را…

استدلال بالینی (۲)

روند استدلال بالینی وقتی با مسئله‌ای مواجهیم، در شرایطی به سر می‌بریم که مورد نظرمان نیست و امید داریم با حل مسئله به شرایط مطلوب برسیم. استدلال، روند تفکری است که شرایط اولیه (شرایط مسئله) توسط پردازشگرهایی به شرایط ثانویه یا مطلوب…