فلسفه پزشکی کلاسیک

این متن بخشی از سخنرانی ارائه شده در روز پزشک در انجمن علمی فلسفه دانشگاه فردوسی مشهد است. تأملات فلسفی دربارۀ مسائل پزشکی به شکل روزافزونی مورد توجه قرار گرفته است؛ اما مانع مهم در راه قوام یافتن مباحث فلسفۀ پزشکی، انگاره‌های…

کتاب 50 سال فلسفه و پزشکی به تازگی منتشر شده است. این مجلد به مناسبت پنجاهمین سالگرد مجموعه‌«فلسفه و پزشکی» منتشر شده و ارزیابی گذشته‌نگرانه‌ای از تأثیر این مجموعه طی پنج دهه را ارائه می‌کند. نویسندگان این مجلد برخی از افراد تأثیرگذار در…

بررسی بیماری ها از منظر آسیب شناختی سبب شد تا گزارش های موردی از شرح حال ها و تاریخچه های ساده از بیماری ها فراتر رود و پزشکان بیماری ها را بر اساس ضایعه های آسیب شناختی توضیح دهند و درمان های متناسب با آن ارائه کنند. به عبارت…

تا پیش از قرن نوزدهم تشریح به کرات در اروپا انجام می شد. داوینچی دست به تشریح بدن انسان می زد برای اینکه بتواند هر چه دقیق تر عضله ها و اندام ها را ببیند و در نتیجه نقاشی های مطابق با بدن انسان بکشد. در سراسر اروپا سالن هایی برای…

همانطور که دیدیم کابانیس معتقد بود که «مشاهده دقیق و توجه کافی به ویژگی های هر مورد» باید یکی از مقومات روش مناسب برای تشخیص و درمان در پزشکی باشد. حال باید پرسید مگر پزشکی تا زمان کابانیس به گونه ای دیگر عمل می کرد که او این چنین…

قرن هیجدهم در فرانسه آغاز عصر روشنگری در آن کشور بود که نقد آموزه های کلیسا و مسیحیت در آن بطور برجسته ای نمایان بود. این نقادی ها مبتنی بر دو ایده مهم بودند: ایده علمی و ایده اجتماعی. «اخلاق، قانون پوزیتیو، امر اجتماعی، اقتصاد،…

قرن های هیجدهم و نوزدهم را می توان دوره گذار از طب اخلاطی(رده بندی) به پزشکی کلینیکی(مدرن) دانست. یکی از محوری ترین آموزه های این گذار، مکانمند شدن بیماری از نظر آسیب شناختی بود. در طب اخلاطی علایم و نشانه های تعداد زیادی از بیماری ها به…

یکی از نقدهایی که به پزشکی مدرن در فلسفۀ پزشکی وارد بود و در دوران کرونا برجسته و رؤیت‌پذیر شد، اضطراب سلامت (health anxiety) بود. یعنی فرد نگران وجود بیماری در بدن خود است و به روش‌های مختلف در جستجوی بیماری است. این یک جستجوی بی­پایان است…

ایده کلی انسان زدایی این است که پزشکی مدرن بیمار را به بیماری فرو می­کاهد و بعد این بیماری را با ابزارها و چهارچوب­ های مفهومی خودش می­فهمد. یک سؤال این است که خوب این چه ایرادی دارد؟ بالاخره در هر علمی باید یک فروکاستنی (reduction) رخ دهد…

بحران پزشکی، به ذلیل این­ است که پزشکی انسان­زدایی (Dehumanize) می‌کند. یعنی این­که پزشکی با انسان به­ مثابه انسان رفتار نمی­­کند و بیمار را به بیماری فرو می­کاهد و با بیماری نیز با روش‌هایی که در علوم زیست­ پزشکی همچون سلولی-مولکولی وجود…