مرور رده
تاریخ
پزشکی پیشامدرن ۴: بیمارستان به مثابه نوانخانه
غلامحسین مقدم حیدری
در آموزه های مسیحیت مراقبت از فقرا و بیماران لازمه ایمان است. آموزه هایی همچون «فقرا مقدس هستند» یا این نقل قول از مسیح در انجیل که «من بیمارم و شما از من مراقبت می کنید»(1) همواره نشانگر تقدیس فقر و بیماری بوده…
پزشکی پیشامدرن ۳: پزشکی رده بندی
.
غلامحسین مقدم حیدری
در قرن هجدهم بواسطه کارهای افرادی همچون کارل لینه، بیماری شناسی اخلاطی بصورت الگوی رده بندی درآمد که مبتنی بر شناسایی بیماری ها بر اساس شباهت ها و تفاوت ها یشان بود. او طبقه بندی کردن را به علمی پیشرو تبدیل کرد و…
پزشکی پیشامدرن ۲: معنای «همه گیری»
غلامحسین مقدم حیدری
در یونان باستان می توان از دو گونه پزشکی نام برد:
پزشکی دینی- جادویی که بیماری ها را به خدایی نسبت می داد که دشمنی و خشمش فرد بیمار را در برگرفته است. از این رو درمان فرد هم طبیعتی دینی – جادویی داشت که با…
ورود پزشکی مدرن به ایران: مریضخانه وست مینستر ارومیه (۲)
رضا غلامی
در یادداشت شمارهی قبل، توضیحی پیرامون مریضخانهی وست مینستر ارومیه داده شد. اینکه از زمان تاسیس تا مرگ بنیانگذار آن یعنی دکتر کاکران، سیر تکاملی ماهیت فیزیکی آن چه کیفیتی را پیمود. در این شماره، توضیحات بیشتری ارایه شده و…
پزشکی پیشامدرن ۱: نظریه اخلاطی
منظور از پزشکی پیشامدرن، پزشکی است که تا قبل از قرن نوزدهم میلادی حاکم بود. از این قرن به بعد نهاد پزشکی شکل گرفت و این آغازی بر پزشکی مدرن بود. پزشکی پیشامدرن را می توان به دو دوره زمانی تقسیم کرد. دوره ای که از یونان باستان آغاز می شود و…
ورود پزشکی مدرن به ایران: مریضخانه وست مینستر ارومیه
در نیمه سده نوزدهم میلادی، هیئتی از نمسه (اتریش - مجارستان) برای راهاندازی نخستین مدرسه به سبک جدید وارد تهران میشود. این میان، آموزش طب برعهدهی یاکوب ادوارد پولاک (۱۸۱۸-۱۸۹۱م.) که از اعضای همین هیئت بود، گذاشته میشود. درباره مدرسهی…
بازتاب همه گیری طاعون در اوایل دوره اسلامی تا پایان امویان در تاریخ نگاری مسلمانان
طاعون شیرویه نخستین طاعون بزرگ در زمان ظهور اسلام در ایران، عراق، فلسطین و مناطق پیرامون آن به شمار میآید. مورخان مسلمان به طاعون شیرویه اشاره داشته و چنان که اشاره شد مرگ پادشاه ایران را در اثر آن دانسته اند (طبری، 1387ق: ج2/229؛ بیرونی،…
مناقشات احادیث سرایت بیماری و همه گیری
نظریه سرایت بیماری و همه گیری در دوره اسلامی عمدتا بر آرای بقراط و جالینوس مبتنی بود. اما وجود روایت های گوناگونی که از پیامبر اسلام رسیده بود مناقشات فراوانی را درباره این موضوع بوجود آورد. از این رو برای بررسی سرایت و همه گیری لازم است تا…
سیستم گردش خون در پزشکی یونان باستان
ارسطو معتقد بود قلب، جایگاه روح و منبع همه رگهای خونی است. پراکساگوراس نیز این نظریه را مطرح کرد که شریانها از قلب شروع میشوند و پنوما را حمل میکنند، در حالی که وریدها از کبد منشأ میگیرند و خون را حمل میکنند بنابراین بین…